Pe ua e mauaina ea oe lava o e su'esu'e i le 2 i le vaveao ma fesili po'o a fa'ata'ita'iga AI ma aisea e talanoa ai tagata e pei o ni togafiti fa'ataulāitu? E tutusa lava. O lenei tusiga o la'u savali e le o se mea fa'apitoa tele, o nisi taimi e fa'aitu'au e ave oe mai le "ae, leai se manatu" i le "mautinoa tele i pati 'aiga." O le a tatou o'o atu i: o a latou mea, o a mea e aoga ai (e le na'o le susulu), pe fa'apefea ona a'oa'oina, pe fa'apefea ona filifili e aunoa ma le fenumiai i le le mautonu, ma ni nai mailei e te a'oa'oina pe a uma ona tiga.
O tala e te ono fia faitauina pe a uma lenei:
🔗 O le ā le AI arbitrage: O le mea moni i tua atu o le upu lauiloa
Fa'amatalaina le AI arbitrage, ona fa'asalalauga lauiloa, ma avanoa moni.
🔗 O le ā le fa'atusa AI: Mea uma e te mana'omia ona iloa
E aofia ai le fa'atusa o le AI, ana metotia, ma fa'aoga fa'aonaponei.
🔗 Manaʻoga mo le teuina o faʻamaumauga mo le AI: Mea e te manaʻomia ona iloa
Fa'amatala auiliili mana'oga mo le teuina o fa'amaumauga fa'a-AI ma mafaufauga fa'atino.
O a la faʻataʻitaʻiga AI, o a moni lava? 🧠
I lona tulaga sili ona faigofie: o se faʻataʻitaʻiga o le AI ua naʻo se galuega ua uma ona aʻoaʻoina. E te tuʻuina atu i ai ni mea e ulufale mai ai, e faʻaalia mai ai foʻi ni mea e maua mai ai. O le mea e faigata ai, e iloa ai pe faʻapefea ona faia e ala i le suʻesuʻeina o le tele o faʻataʻitaʻiga ma faʻaleleia ia lava ina ia "itiiti ifo le sese" i taimi uma. Toe fai lava lena mea ma amata ona iloa ai ni mamanu e te leʻi iloaina o loʻo i ai iina.
Afai na e faʻalogo i igoa e pei o le linear regression, decision trees, neural networks, transformers, diffusion models, poʻo le k-nearest neighbors- ioe, o ni riffs uma lava ia i lenei autu lava e tasi: e ulufale mai faʻamatalaga, e aʻoaʻoina e le faʻataʻitaʻiga se faʻafanua, e sau mai le iʻuga. Laʻei eseese, faʻaaliga tutusa.
O le ā le mea e ese ai meataalo mai meafaigaluega moni ✅
E tele faʻataʻitaʻiga e foliga matagofie i se faʻataʻitaʻiga ae e le manuia i le gaosiga. O faʻataʻitaʻiga e pipii mau e masani ona faʻasoa mai ai se lisi puʻupuʻu o uiga faʻatagata matutua:
-
Fa'alauteleina - taulimaina fa'amaumauga e le'i va'aia muamua e aunoa ma le malepelepe.
-
Fa'atuatuaina - e le pei o se togi tupe pe a ese mea e fa'aofi mai.
-
Saogalemu ma le Puipuiga - e sili atu ona faigata ona ta'alo pe fa'aaoga sese.
-
Fa'amatalaina - e lē o taimi uma e manino lelei ai, ae e mafai ona fa'aleleia mea uma.
-
Tulaga Faalilolilo & Tonu - e faaaloalo i tapulaa o faʻamaumauga ma e le faʻaituʻau.
-
Lelei fa'atino - taugofie e fa'atino ai i se tulaga tele.
O le lisi lea o mea e manaʻomia e le au faʻatonutonu ma faʻavae o lamatiaga - faʻamaonia, saogalemu, tali atu, manino, faʻamasinotonu, ma isi mea sili ona lelei uma. Ae o le mea moni, e le o ni mea lelei ia; afai e faʻalagolago tagata i lau faiga, e pei lava o se mea e lamatia ai.
Siaki vave le mafaufau lelei: faʻataʻitaʻiga vs algorithms vs data 🤷
O le vaevaega lea e tolu vaega:
-
Faʻataʻitaʻiga - o le "mea" ua aʻoaʻoina e liua ai mea e ulufale mai i mea e maua mai ai.
-
Algorithm - o le fua e toleni pe faʻatino ai le faʻataʻitaʻiga (mafaufau i le gradient descent, beam search).
-
Fa'amaumauga - o fa'ata'ita'iga mata e a'oa'o ai le fa'ata'ita'iga i le auala e amio ai.
O se fa'ata'ita'iga e fai si faigata: o fa'amaumauga o au mea e fai ai, o le algorithm o le fua, ma o le fa'ata'ita'iga o le keke. O nisi taimi e manaia, o isi taimi e goto ifo i le ogatotonu ona e vave tele ona tilotilo i ai.
Aiga o faʻataʻitaʻiga AI o le a e feiloaʻi moni i ai 🧩
E tele naua vaega, ae o le fa'asologa aoga lenei:
-
Fa'ata'ita'iga fa'asolosolo ma fa'atulagaga fa'atino - faigofie, vave, ma mafai ona fa'amatalaina. O lo'o tumau pea le tulaga fa'avae e le mafaatusalia mo fa'amaumauga fa'ata'atia.
-
La'au ma fa'aputuga - o la'au fa'ai'uga e vaeluaina pe afai-ona; tu'u fa'atasi se vaomatua pe fa'aleleia ma e matua'i malolosi lava.
-
Convolutional neural nets (CNNs) - o le ivitū o le iloaina o ata/vitio. Fa'amama → pito → foliga → mea faitino.
-
Fa'ata'ita'iga o le fa'asologa: RNN ma transformers - mo tusitusiga, tautala, porotini, code. O le gauai atu o Transformers ia te ia lava na suia ai le ta'aloga [3].
-
Fa'ata'ita'iga o le fa'asalalauina - fa'atupuina, liliu le pisa fa'afuase'i i ni ata felagolagoma'i la'asaga i lea la'asaga [4].
-
O upega neula o kalafi (GNNs) - fausia mo feso'ota'iga ma mafutaga: molela'au, kalafi fa'aagafesootai, mama taufaasese.
-
A'oa'oga fa'amalosia (RL) - o sui fa'ata'ita'i ma mea sese e fa'aleleia atili ai taui. Mafaufau i le robotics, ta'aloga, fa'ai'uga fa'asolosolo.
-
O tagata fa'atuatuaina tuai: kNN, Naive Bayes - ni fa'avae vave, aemaise lava mo tusitusiga, pe a e mana'omia ni tali ananafi.
Fa'amatalaga: i fa'amaumauga fa'ata'ita'i, 'aua le fa'alavelaveina tele. O le logistic regression po'o le boosted trees e masani ona feosofi i upega loloto. E lelei tele Transformers, ae le o mea uma.
O le ā le foliga o aʻoaʻoga i lalo o le pulou 🔧
O le tele o faʻataʻitaʻiga faʻaonaponei e aʻoaʻoina e ala i le faʻaitiitia o se galuega faʻaletonu e ala i se ituaiga o le gradient descent. O le backpropagation e tuleia ai faʻasaʻoga i tua ina ia iloa e parakalafa taʻitasi le auala e gaoioi ai. Faʻaopoopo i ai togafiti e pei o le taofi vave, faʻatulagaina, poʻo ni faʻaleleia atamai ina ia aua neʻi tafetafea ese i le vevesi.
Siakiina o mea moni e tatau ona faapipii i luga aʻe o lau kesi:
-
Tulaga lelei o faʻamaumauga > filifiliga o le faʻataʻitaʻiga. O le mea moni.
-
Ia fa'avae i se mea faigofie. Afai e vaivai se fa'ata'ita'iga linear, e foliga mai e fa'apea fo'i lau fa'asologa o fa'amatalaga.
-
Matamata i le fa'amaoniga. Afai e fa'aitiitia le leiloa o a'oa'oga ae fa'atupula'ia le leiloa o le fa'amaoniga - talofa, overfitting.
Iloiloina o faʻataʻitaʻiga: e faʻalagolago le saʻo 📏
E foliga manaia le sa'o, ae o se numera e tasi e leaga tele. Fa'alagolago i lau galuega:
-
Sa'o lelei - pe a e fai mai lelei, e fa'afia ona e sa'o?
-
Manatua - o mea lelei uma lava, e fia na e mauaina?
-
F1 - paleni le sa'o ma le manatua.
-
Pi'o PR - aemaise lava i fa'amaumauga e le paleni, e sili atu ona fa'amaoni nai lo le ROC [5].
Ponesi: siaki le fa'atulagaina (pe i ai se uiga o avanoa?) ma fa'asolosolo (pe o fesuia'i au fa'amatalaga na e ulufale mai i lalo o ou vae?). E o'o lava i se fa'ata'ita'iga "sili" e le toe aoga.
Pulega, tulaga lamatia, tulafono o le auala 🧭
O le taimi lava e pa'i atu ai lau fa'ata'ita'iga i tagata soifua, e tāua tele le tausisia o tulafono. E lua fa'avae tetele:
-
RMF a le NIST AI - e fai fua ae aoga, faatasi ai ma laasaga o le olaga atoa (pulea, faafanua, fuaina, pulea) ma pakete faatuatuaina [1].
-
Tulafono a le EU AI - tulafono faatonutonu e faʻavae i luga o tulaga lamatia, ua uma ona faʻatulafonoina e oʻo mai ia Iulai 2024, faʻatulagaina tiute faʻapitoa mo faiga e maualuga le lamatiaga ma e oʻo lava i nisi faʻataʻitaʻiga lautele [2].
O le manatu autū aogā: fa'amaumau mea na e fausia, pe na fa'apefea ona e fa'ata'ita'iina, ma po'o a tulaga lamatia na e siakiina. E sefe ai au vala'au fa'afuase'i i le vaeluaga o le po mulimuli ane.
Filifilia o se faʻataʻitaʻiga e aunoa ma le leiloa o lou mafaufau 🧭➡️
O se faiga e mafai ona toe fai:
-
Fa'amatala le fa'ai'uga - o le a le mea sese lelei pe a fa'atusatusa i le mea sese leaga?
-
Fa'amaumauga o le su'esu'ega - tele, paleni, mama.
-
Fa'atulaga ni tapula'a - fa'amatalaina, fa'atuai, paketi.
-
Fa'atino ni fa'atulagaga fa'avae - amata i se laina fa'asolosolo/logistika po'o se la'au la'ititi.
-
Fai ma le atamai - fa'aopoopo foliga, fa'atulaga, ona sui lea o vaega pe a fa'aleleia atili.
E le fiafia, ae e lelei le le fiafia iinei.
Ata pu'upu'u o le fa'atusatusaga 📋
| Ituaiga faʻataʻitaʻiga | Le aofia | Tau fa'atatau | Aiseā e aoga ai |
|---|---|---|---|
| Fa'asologa ma le Logistic | tagata suʻesuʻe, saienitisi | maualalo-feololo | fa'amatalaina, vave, ma le malosi fa'atulagaina |
| La'au Fa'ai'uga | 'au fefiloi | maualalo | vaeluaga e mafai ona faitauina e tagata, taulimaina e le o se laina |
| Vaomatua Fa'afuase'i | 'au oloa | feololo | e fa'aitiitia ai e fa'apotopotoga le eseesega, o ni tagata lautele malolosi |
| La'au Fa'amalosia e le Gradient | saienitisi fa'amaumauga | feololo | SOTA i luga o le laulau, malosi ma foliga le lelei |
| CNNs | tagata va'ai | feololo-maualuga | fa'aputuga → fa'asologa fa'ale-nofoaga |
| Transformers | NLP + tele-fa'avaega | maualuga | e matagofie le fua o le mafaufau ia te oe lava [3] |
| Faʻataʻitaʻiga o le Faʻasalalauina | 'au foafoa | maualuga | O le fa'aleaogaina o le pisa e maua ai le togafiti fa'atupuina [4] |
| GNNs | tagata atamamai i kalafi | feololo-maualuga | o le tu'uina atu o fe'au e fa'ailoa ai fegalegaleaiga |
| kNN / Naive Bayes | tagata faomea o loʻo faanatinati | maualalo tele | fa'avae faigofie, fa'atinoina vave |
| Aoaoina Fa'amalosia | tele suʻesuʻega | feololo-maualuga | fa'aleleia atili gaioiga fa'asolosolo, ae faigata ona fa'atonutonuina |
O "mea fa'apitoa" i le fa'atinoina 🧪
-
Ata → E sili atu le lelei o CNN i le fa'aputuina o mamanu fa'alotoifale i ni mamanu tetele.
-
Gagana → O Transformers, faatasi ai ma le gauai atu ia te ia lava, e taulimaina le talaaga umi [3].
-
Kalafi → E pupula GNN pe a tāua fesoota'iga.
-
Ala o faasalalauga faatuputupulaia → Faʻataʻitaʻiga o le faʻasalalauina, faʻaitiitia o le pisa i lea laasaga ma lea laasaga [4].
Fa'amaumauga: le MVP filemu 🧰
E le mafai e faʻataʻitaʻiga ona sefe faʻamatalaga leaga. Mea taua:
-
Vaevae sa'o fa'amaumauga (leai se fa'aletonu, ia fa'aeteete i le taimi).
-
Taulimaina le lē paleni (resampling, mamafa, tulaga fa'atapula'a).
-
E fa'aeteete le fa'atinoina o vaega o le inisinia - e o'o lava i fa'ata'ita'iga loloto e manuia ai.
-
Fa'amaonia le mafaufau lelei.
Fuaina o le manuia e aunoa ma le taufaasee ia te oe lava 🎯
Fa'afetaui fua fa'atatau i tau moni. Fa'ata'ita'iga: fa'avasegaina o pepa lagolago.
-
O le toe vala'auina e fa'ateleina ai le fua o le maua o pepa fa'amaonia fa'anatinati.
-
E taofia e le sa'o sui mai le lofitūina i le pisa.
-
E paleni e le F1 ia mea uma e lua.
-
Siaki le fe'avea'i ma le fa'atulagaina ina ia 'aua ne'i pala filemu le masini.
Lamatiaga, tonu, pepa aloaia - fai vave 📝
Mafaufau i pepa aloaia e lē o ni faiga fa'atulafonoina ae o ni inisiua. Siaki fa'aitu'au, su'ega malosi, punaoa o fa'amaumauga - tusi i lalo. O fa'avae e pei o le AI RMF [1] ma tulafono e pei o le EU AI Act [2] ua avea ma mea e lamatia ai.
Fuafuaga vave mo le amataina 🚀
-
Ia sa'o lelei le fa'ai'uga ma le fua fa'atatau.
-
Aoina se fa'amaumauga mama.
-
La'asaga autū ma le laina/la'au.
-
Oso i le aiga sa'o mo le auala.
-
Iloilo i fua fa'atatau talafeagai.
-
Fa'amaumau tulaga lamatia a'o le'i lafoina.
Fesili Masani e uiga i le uila ⚡
-
Faatali, o lea la - o le a le faʻataʻitaʻiga o le AI?
O se galuega ua aʻoaʻoina i faʻamaumauga e faʻafanua ai mea e ulufale mai i mea e maua mai. O le togafiti o le faʻalauteleina lea, ae le o le taulotoina. -
E manumalo ea faʻataʻitaʻiga tetele?
Ae le o luga o laʻau faʻatulagaina e pule lava. I luga o tusitusiga/ata, ioe, e masani ona fesoasoani le tele [3][4]. -
Fa'amatalaga faigofie vs. sa'o?
O nisi taimi o se fefa'ataua'iga. Faaaoga ni fuafuaga fa'afefiloi. -
Fa'aleleia pe fa'ainisinia vave?
E fa'alagolago - o le paketi ma le lautele o galuega e mana'omia. E tofu uma lava ma le latou matafaioi.
TL;DR 🌯
O faʻataʻitaʻiga o le AI = galuega e aʻoaʻoina mai faʻamaumauga. O le mea e aoga ai e le naʻo le saʻo ae faʻapea foʻi ma le faʻatuatuaga, pulega o tulaga lamatia, ma le faʻaaogaina ma le faʻaeteete. Amata faigofie, fua mea e taua, faʻamaumau vaega leaga, ona (ona faʻatoʻā) faʻalelei lea.
Afai e na'o le tasi le fuaiupu e te tausia: O fa'ata'ita'iga o le AI o ni galuega ua a'oa'oina, ua a'oa'oina i le fa'aleleia atili, ua fa'amasinoina i fua fa'atatau fa'apitoa, ma ua fa'aaogaina i pa puipui. O le mea atoa lena.
Fa'asinomaga
-
NIST - Fa'avae o le Pulega o Lamatiaga o le Atamai Fa'apitoa (AI RMF 1.0)
NIST AI RMF 1.0 (PDF) -
Tulafono o le Atamai Fa'apitoa a le EU - Tusi Fa'asalalau Aloaia (2024/1689, 12 Iulai 2024)
EUR-Lex: Tulafono o le AI (PDF Aloaia) -
Transformers / O le gauai atu ia te oe lava - Vaswani ma isi, O le gauai atu lava e na o le pau lea o le mea e te manaomia (2017).
arXiv:1706.03762 (PDF) -
Fa'ata'ita'iga o le Fa'asalalauina - Ho, Jain, Abbeel, Fa'ata'ita'iga o le Fa'asalalauina o le Fa'aitiitiga o le Pisa (2020).
arXiv:2006.11239 (PDF) -
PR vs ROC i le Lē Paleni - Saito & Rehmsmeier, PLOS ONE (2015).
DOI: 10.1371/journal.pone.0118432